China: een mentale gevangenis?

Slechts enkele jaren geleden stelde China haar economische grenzen open na 50 jaar isolement, en plaatste daarmee een economische productie- en afzetmarkt van 1,5 miljard mensen op de wereldkaart. Men meende dat China een stap voorwaarts had gemaakt en het oude communisme vaarwel had gezegd.

Maar in hoeverre is China werkelijk veranderd? Wanneer we de evolutie van het sociale klimaat in China van de afgelopen jaren bekijken, lijkt het er niet op dat de Chinese Communistische Partij (CCP) van plan is haar ijzeren greep op het land te versoepelen.

Zo heeft de CCP er de afgelopen jaren alles aan gedaan om haar informatiemonopoly te verstevigen. Het is bekend dat de Partij minstens 30.000 mensen (100.000 volgens CNN) in dienst heeft om het internet te monitoren. E-mails worden lukraak onderschept en gecontroleerd op “subversieve woorden” zoals democratie, mensenrechten, Tibet, en Falun Gong. Vele buitenlandse websites zijn ontoegankelijk in China, en webblogs met te veel kritiek op de overheid of binnenlandse wantoestanden, worden snel van het net gehaald.

Het verbod op satellietantennes - zodat men alleen de door de CCP beheerste Chinese staatstelevisie kan bekijken – werd in 2006 nog verscherpt.  

Dagbladen en tijdschriften die de regering te veel bekritiseren worden onverbiddelijk opgedoekt en de redacteurs zwaar bestraft. Hun foto’s worden met hun ‘misdaad’ en straf uitgehangen in de kantoren van het Chinese persagentschap Xinhua als waarschuwing voor de medewerkers om strikt de opdrachten van het propaganda Ministerie te volgen.

Buitenlandse journalisten die in China over gevoelige aangelegenheden trachten te rapporteren, worden lastiggevallen, ondervraagd, gearresteerd, en bedreigd met deportatie of verlies van journalistenvergunning.

Het Chinese onderwijs is niet veel beter af: schoolkinderen leren nog steeds liedjes zingen als “Ik neem de Partij als mijn moeder” en “Mijn ouders zullen niet eeuwig leven, maar de Partij zal er altijd voor mij zijn” en studeren de boeken van Mao, Marx, Lenin en Stalin - maar niet de traditioneel-Chinese levenswijsheden van bijvoorbeeld Confucius of Lao Tse. Schoolboeken vertellen kinderen bepaalde groepen in de maatschappij te haten.

In april 2007 zei Amnesty International in een rapport dat met de Olympische Spelen op komst, Peking allerminst vorderingen heeft gemaakt op het gebied van mensenrechten, een feit dat meer en meer bekend wordt: verplichte onteigeningen en het verder aan banden leggen van dissidenten, is alleen maar toegenomen.

Onlangs vaardigde de CCP nog een document uit waarin de criteria stonden opgesomd om mensen de toegang tot de Olympische Spelen te ontzeggen. Het kwam er min of meer op neer dat iedereen die in het verleden een aanvaring had gehad met de CCP, of kritiek heeft op het beleid van de CCP, geweigerd kan worden het Olympisch stadion, of zelfs het land, binnen te komen.

Het wordt uitkijken naar de reacties van Peking wanneer de duizenden buitenlandse journalisten afzakken naar de Olympische Spelen.